TR | EN
BTSOBEBKA

Ar-Ge Proje Pazarı'na Genel Bakış

Tekstil ve konfeksiyon sektörü birlikte değerlendirildiğinde, gayri safi yurt içi hasıla, imalat sanayii ve sanayi üretimindeki pay, ihracat, ekonomiye sağladığı net döviz girdisi, istihdam, yatırımlar, dışa açıklık ve makro-ekonomik büyüklükler açısından Türkiye’nin birinci sektörü konumundadır. Türkiye' de tekstil ve konfeksiyon sektörü, tüm sanayi dalları arasında hem üretim hem de ihracat bakımından en ön sıralarda yer almakta ve ekonomi içinde en ağırlıklı payı oluşturmaktadır. Rakamsal olarak dünya tekstil ihracatındaki payı %2.7, hazır giyimdeki payı %3.4 dolaylarındadır. Ancak Türk Tekstil Sanayisi hammadde açısından dünyanın altıncı büyük pamuk ve Avrupa’nın ikinci büyük kimyasal elyaf üreticisi olmasına karşın, tekstil makineleri ve teknolojileri üretiminde ve dünya rekabeti için şart olan Ar-Ge çalışmalarında yetersiz kalmıştır. Dünya genelinde 1995-2010 yılları arasında Ar-Ge harcamaları yaklaşık 3 katına ulaşmıştır. Ar-Ge yapan ülkeler arasında ABD, Kanada, Çin ve Japonya ilk sıralarda yer almaktadır. Milli gelirlerinin %2-3’ünü Ar-Ge’ye ayıran ABD gibi ülkelerin Ar-Ge’ye ayırdıkları payın Türkiye’nin GSMH’sına neredeyse eşit olduğu görülmektedir.

Türkiye’de ise Gayrisafi Yurtiçi Ar-Ge Harcaması 2011 yılında bir önceki yıla göre % 20,4 artarak 11.154 milyon TL olarak hesaplanmıştır (TÜİK). 2011 yılında GSMH’nın içinde Yurtiçi Ar-Ge Harcamalarının payı %1,11 olarak gerçekleşmiştir. Hem ülkemiz 2023 hedeflerinde, hem Avrupa 2020 Stratejisi hedeflerinde bu oran %3 olarak belirlenmiştir.

TÜİK’in son yayımladığı 2011 yılı verilerine göre imalat sanayi içinde Ar-Ge harcamalarının oranı tekstil sektöründe %3,12, hazırgiyimde %0,52, deri ve deri ürünleri sektöründe ise %0,1 oranında gerçekleşmiştir. İmalat sanayinde çalışan Ar-Ge personeli sayısı bakımından yapılan değerlendirmede tekstilde %2,65, hazırgiyimde %0,68, deri ve deri ürünleri sektöründe ise %0,14 oranında Ar-Ge personeli istihdamı sağlandığı görülmektedir. Sektörlerin kayıtlı istihdam oranları dikkate alındığında Ar-Ge personeli açısından bu oranların düşük kaldığı görülmektedir.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın kayıtlarına göre 2012 yılı içinde 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında muafiyetlerden yararlanan 18 sektörde faaliyet gösteren 129 firmanın 8’i tekstil/hazırgiyim sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Ar-Ge merkezi bulunan 18 farklı sektörde çalışmakta olan 14.837 tam zamanlı Ar-Ge personelinden 521’i (%3,5’i) tekstil sektöründe çalışmaktadır. Ar-Ge personeli açısından tekstil/hazırgiyim sektörleri (birlikte değerlendirildiğinde) 18 sektörün içinde 8. sırada yer almaktadır.

Bu kapsamda, ülkemizde tekstil ve konfeksiyon sektöründe AR-GE çalışmalarına katkıda bulunmak ve işbirlikleri ortamı oluşturmak amacıyla, Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) 2009 yılından beri her yıl “ UTİB Türkiye Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründe Uluslararası Ar-Ge Proje Pazarı Zirvesi” ni düzenlenmektedir.

Sektörel Ar-Ge Proje Pazarları, inovatif nitelikler taşıması itibarıyla belirlenen ana temalarda, araştırmacıların ve akademisyenlerin “Proje Öneri Posterleri” ni hazırlamaları ve etkinlik gününde panolarda sergilerken aynı zamanda sanayicilerle bire bir görüşmelerine imkan verecek şekilde organize edilmektedir. Talep eden akademisyenlere ayrıca projelerini konferans salonlarında sözlü olarak tanıtma imkanı da sağlanmaktadır. Bu vesileyle,

  • Sanayi-Üniversite,
  • Sanayi-Sanayi
  • Üniversite-Üniversite,
  • Sanayi-Araştırma Kurumu-Üniversite şeklindeki görüşmeler aracılığıyla proje önerilerini ortaklıklara dönüşmektedir.

Ayrıca, ortaklığa dönüşecek projelerin hayata geçirilebilmesi için de Ar-Ge desteği sağlayan TÜBİTAK, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TTGV (Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı), KOSGEB gibi destek mekanizmaları hakkında katılımcıları bilgilendirmek de mümkün olmaktadır (6). Ar-Ge Proje Pazarları ile,

  • Sektörün yüksek katma değerli, inovatif üretimlere geçişi,
  • İhracatın sürdürülebilir kılınması amacı ile sanayinin gereksinim duyduğu yeni ürünlerin üretilmesi, kalite ve standartların yükseltilmesi,
  • Maliyet düşürücü yeni tekniklerin geliştirilmesi ve yeni üretim teknolojilerini kullanılabilmesi amaçlanmaktadır.

UTİB tarafından gerçekleştirilen proje pazarı zirvesinde; 2009 yılından itibaren her yıl sunulan proje önerisi, katılımcı sayısındaki ve ortaklığa dönüşen proje sayılarındaki artış şekilde görülmektedir. UTİB tarafından gerçekleştirilen proje pazarı zirvesinde; sunulan proje önerisi, ortaklığa dönüşen proje sayısı, katılımcı sayısındaki artış ve proje öneri kalitesindeki görülen artış, Ar-Ge Proje Pazarlarının sektörel bazda düzenlenmesinin daha verimli olduğu savını desteklemektedir.

UTİB tarafından organize edilen “Tekstil ve Konfeksiyonda Ar-Ge Proje Pazarı” etkinliğinin sağladığı başarı neticesinde, Ar-Ge Proje Pazarları Ar-Ge faaliyetleri kapsamında TİM’in himayesine alınarak, “Otomotiv”, “Makine ve İmalat”, “Elektrik ve Elektronik”, “Gıda” ile “Kimya ve Malzeme” sektörlerine de yaygınlaştırılmıştır.